پژوهشگران دانشگاه استکهلم پس از بررسی نمونههای آب باران از نقاط مختلف جهان به این نتیجه رسیدهاند که آلودگی به مواد شیمیایی موسوم به «مواد شیمیایی ابدی» (PFAS) تقریباً به سراسر زمین گسترش یافته است. حتی مناطق دورافتادهای مانند قطب جنوب و فلات تبت نیز از این آلودگی در امان نماندهاند.
این مواد به دلیل مقاومت بسیار زیاد، بهسختی در طبیعت تجزیه میشوند و میتوانند برای مدت طولانی در آب، خاک و هوا باقی بمانند. از آنها سالها در تولید ظروف نچسب، لباسها و وسایل ضدآب و برخی مواد مورد استفاده در خاموش کردن آتش استفاده شده است.
این مواد پس از ورود به محیطزیست، میتوانند از طریق هوا و آب جابهجا شوند و دوباره همراه با باران به سطح زمین بازگردند. به همین دلیل، حتی مناطقی که از شهرها و کارخانههای بزرگ فاصله دارند نیز ممکن است با این نوع آلودگی روبهرو شوند.
برخی پژوهشهای علمی نشان دادهاند که مواجهه طولانیمدت با بعضی از انواع PFAS میتواند با مشکلاتی مانند تضعیف سیستم ایمنی، کاهش باروری و افزایش خطر برخی بیماریها ارتباط داشته باشد. البته میزان خطر به نوع ماده، مقدار تماس و مدت مواجهه بستگی دارد.
دانشمندان هشدار میدهند که گسترش این مواد به یک چالش جدی جهانی تبدیل شده است. حتی اگر تولید و انتشار آنها کاهش یابد، پاکسازی محیطزیست از این ترکیبات میتواند بسیار دشوار و زمانبر باشد؛ زیرا بسیاری از آنها برای دههها در طبیعت باقی میمانند.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
آب باران همیشه به معنای آب پاک و قابل نوشیدن نیست. اگرچه باران نقش مهمی در تأمین منابع آبی و حفظ طبیعت دارد، اما آلودگیهای موجود در هوا میتوانند کیفیت آن را تحت تأثیر قرار دهند. این موضوع نشان میدهد که آلودگی شیمیایی دیگر فقط مشکل شهرهای صنعتی نیست، بلکه میتواند به مناطق دورافتاده نیز برسد.
نتیجهگیری: برای نوشیدن، تنها به شفاف بودن آب اعتماد نکنید. آب باران ممکن است حاوی آلایندههایی باشد که با چشم دیده نمیشوند؛ بنابراین، پیش از نوشیدن باید از مناسب بودن روش تصفیه و کیفیت آن اطمینان حاصل کرد.